Home » Posts tagged "persvrijheid"

Standpunt van de persuitgevers inzake de herziening van artikel 25 en 150 van de Grondwet

3 mei 2021

Naar aanleiding van het voorstel tot herziening van artikel 25 van de Grondwet, werd Vlaamse Nieuwsmedia op 28 april 2021 uitgenodigd voor een hoorzitting in de Commissie Grondwet en Institutionele vernieuwing van de Kamer.

Het grondwetsvoorstel opteert voor een uitbreiding van de persvrijheid naar ‘alle informatiemedia’ – momenteel omvat dit enkel de drukpers – en garandeert het verbod op censuur: “Dezelfde waarborgen gelden voor alle informatiemedia. Ook zij zijn vrij: de censuur kan nooit voor hen worden ingevoerd”.

In eerste instantie juichen de persuitgevers de uitbreiding naar ‘alle informatiemedia’ toe. Waar vroeger drukpers een van de enige vormen van communicatie was en bijgevolg als enige werd beschermd door de grondwet, is dit de laatste decennia grondig gewijzigd. Niet alleen zijn radio en televisie meer aanwezig, ook de komst van sociale media zorgt ervoor dat het onderscheid tussen gedrukte teksten en elke andere mediavorm moeilijk te maken of te rechtvaardigen is. De rechtspraak brengt hierover eveneens geen eensluidend antwoord waardoor een technologieneutrale hervorming zich opdringt.

De persuitgevers vragen echter wel om voorzichtigheid. Het begrip ‘informatiemedia’ moet duidelijk worden afgebakend en gedefinieerd. Het toepassingsgebied geeft momenteel nog niet aan wat er onder het begrip gedekt zou zijn. Dat kranten en hun nieuwssites, magazines, radio en televisie onder ‘informatiemedia’ zullen vallen, is vanzelfsprekend, maar wat met onder andere vloggers en sociale mediaplatformen? De uitgevers pleiten voor een ruime definitie waardoor alle meningsuitingen aan een publiek gedekt worden en zodoende de vrijheid van meningsuiting steeds gegarandeerd wordt.

De preconstituante bepaalt dat een derde lid aan artikel 25 van de grondwet kan worden toegevoegd. Dit zal echter tot een ongelijk onderscheid tussen de pers en andere media leiden. De persuitgevers stellen voor geen extra lid toe te voegen, maar met respect voor de geest van de verklaring tot herziening van artikel 25 die de waarborgen van dit artikel wenst uit te breiden naar andere media, zich te beperken tot lid 1 van artikel 25 als volgt te wijzigen: “De drukpers is vrij, onder welke vorm ook en ongeacht de technische of technologische verspreidingswijze; de censuur kan nooit worden ingevoerd; geen borgstelling kan worden geëist van de schrijvers, uitgevers of drukkers. Wanneer de schrijver bekend is en zijn woonplaats in België heeft, kan de uitgever, de drukker of de verspreider niet worden vervolgd.”

Dit zou een juridisch zuiverdere oplossing zijn dan in de eerste paragraaf het woord “drukpers” te behouden om vervolgens in een derde lid in de uitbreiding te voorzien.

De getrapte aansprakelijkheid uit lid 2 is een noodzakelijke waarborg die moet behouden worden om eventuele druk voor de publicatie te vermijden. In dit lid is een actualisering wel aan de orde: de term ‘schrijver’ is enigszins achterhaald en zou beter vervangen worden door ‘auteur’.

Artikel 150

Naast artikel 25, wordt ook artikel 150 van de grondwet in het licht van een mogelijke herziening bekeken: “De jury wordt ingesteld voor alle criminele zaken, alsmede voor politieke misdrijven en mediamisdrijven, behoudens strafbare uitingen ingegeven door racisme, vreemdelingenhaat, of seksisme, of die aanzetten tot haat, geweld of discriminatie jegens personen of groepen”.

De wijziging van de term ‘drukpersmisdrijf’ naar ‘mediamisdrijf’ lijkt vanzelfsprekend in het licht van de voorgestelde wijzing van artikel 25, maar ook hier is nood aan een duidelijke definiëring en afbakening van de term. De persuitgevers stellen voor de term ‘media’ te wijzigen in de term ‘pers’.

Inzake de uitbreiding van de strafbare uitingen voor een correctionele rechtbank is de nodige voorzichtigheid cruciaal. Indien de correctionele rechtbank bevoegd wordt voor strafbare uitingen die bewust aanzetten tot haat, geweld of discriminatie jegens personen of groepen, moeten deze uitzonderingen restrictief geïnterpreteerd worden.

Voor alle andere mediamisdrijven die niet onder een correctionele rechtbank zouden vallen, pleiten de persuitgevers er voor deze te depenaliseren en dus uitsluitend te laten berechten via burgerrechtelijke procedures. Dit is in lijn met de rechtspraak van het Europees Hof van de Rechten van de Mens en het standpunt van de Raad van Europa hieromtrent.

 

 

 

 

 

 

Difference day 2020: Journalism without fear or favour

5 mei 2020

Sinds 2015 wordt jaarlijks Difference Day georganiseerd op de World Press Freedom Day (3 mei). Op deze dag worden de mensen en de organisaties geëerd die elke dag vechten voor persvrijheid en vrije meningsuiting en hiervoor hun eigen veiligheid in het gedrang brengen. De gevaren voor de journalistiek en de journalisten zelf zijn de voorbije jaren alleen maar gegroeid. Zo is er de crisis op geopolitiek niveau, zijn er verschillende democratische crisissen en zijn er technische- en economische gevaren zoals desinformatie. Difference Day 2020 stond dan ook in het teken van Journalism without fear or favour.

Zowel Vlaams Minister van Media, Benjamin Dalle, als de Commissiecommissaris voor Waarden en Transparantie, Vera Jourova, spraken tijdens het online event hun steun uit aan journalisten. Beiden vinden dat journalisten hun job op een veilige manier en in een veilige omgeving moeten kunnen uitoefenen, zodat een onafhankelijke pers kan gewaarborgd blijven.

Er waren twee internationale sprekers, Giulherme Canela en Caoilfhionn Gallagher.

Giulherme Canela, UNESCO Chief of Section for Freedom of Expression, betoogde dat wanneer persvrijheid lijdt, de democratie ook lijdt. Het grootste gevaar waarmee de wereld momenteel geconfronteerd wordt, is desinformatie. Dit zorgt voor een vertrouwensbreuk tussen het publiek en de journalisten, wat zo snel mogelijk moet hersteld worden. Momenteel worden er overal ter wereld noodmaatregelen afgekondigd, maar ook deze moeten in regel blijven met de mensenrechten. Journalisten worden niet enkel meer in conflictgebieden vermoord, maar eveneens in niet-conflictgebieden. Het is de verantwoordelijkheid van de overheden om hiertegen actie te ondernemen door preventie, bescherming en het bestrijden van straffeloosheid.

Caoilfhionn Gallagher, een advocate gespecialiseerd in mensenrechten, zet zich onder meer in voor journalisten die vermoord zijn. Volgens haar moet de internationale gemeenschap preventief optreden door journalisten te beschermen en nadien de invloed van de lidstaat te onderzoeken. Alle overheden hebben misschien wel wetgeving inzake persvrijheid, maar deze wordt maar in weinig landen gehandhaafd. Het is aan de internationale gemeenschap om enerzijds nieuwe en duidelijke regelgeving op te stellen, en de handhaving ervan te verzekeren, en anderzijds om het publiek bewust te maken van deze feiten.

De Honorary Title for Freedom of Expression werd uitgereikt aan twee Turkse schrijvers. Ahmet Altan is schrijver en journalist en zit momenteel in de gevangenis. Elif Shafak is schrijfster en zet zich voornamelijk in als vrouwenactiviste. In haar werk probeert ze een stem te geven aan mensen die er geen hebben. Het recht van vrije meningsuiting wordt gekenmerkt door de kracht van woorden, wat volgens Elif Shafak niet ondermijnd mag worden.

 

Difference Day 2020 goes digital

20 april 2020

Op 3 mei, de World Press Frreedom Day, vindt naar jaarlijkse traditie Difference Day plaats.

Difference Day wordt georganiseerd door de Vrije Universiteit Brussel, Université Libre de Bruxelles, Erasmushogeschool Brussel, Bozar en Evens Foundation en honoreert mensen, instellingen en organisaties die het verschil maken in het uitdragen van vrijheid van meningsuiting, zonder deze evenwel te verabsoluteren.

De zesde editie van Difference Day staat in het teken van Journalism without fear or favour.

Het evenement zal dit jaar online doorgaan en te volgen zijn via een livestream om 17u.

Het programma ziet er als volgt uit:

  • Online event – broadcasted from PILAR Brussels – LIVE @ 5PM
  • Hosted by Annelies Beck (VRT) & Caroline Hick (RTBF)
  • Opening speech by Caroline Pauwels, Rector VUB & Yvon Englert, Rector ULB
  • Facts & figures : Guilherme Canela, the UNESCO Chief of Section for Freedom of Expression
  • About freedom of expression and open justice : Caoilfhionn Gallagher
  • 5 years of Honorary Title : an overview
  • DD Honorary Title 2020 : Ahmet Altan & Elif Shafak
  • LIVE chat interactions ‘Journalism without fear or favour’
  • Participating online polls/Q&A

Registeren kan hier.
Meer informatie: www.differenceday.com

Ben jij ook van de partij op Difference Day 2019?

11 april 2019

Op 3 mei, de World Press Frreedom Day, vindt na een geslaagde editie vorig jaar, de vijfde editie plaats van Difference Day in het Brussels Centrum voor Schone Kunsten Bozar.

Difference Day wordt georganiseerd door de Vrije Universiteit Brussel, Université Libre de Bruxelles, Erasmushogeschool Brussel, Bozar en Evens Foundation en honoreert mensen, instellingen en organisaties die het verschil maken in het uitdragen van vrijheid van meningsuiting, zonder deze evenwel te verabsoluteren.De vijfde editie van Difference Day staat in het teken van Speaking Truth to Power.
Op het programma staan een aantal interessante debatten:

  • Stories, Journalists & Organisations making the difference: Speaking Truth to Power
  • New technologies and Journalism: the place of humans in nowadays journalism

Ook komt mevrouw Bury, Directeur Generaal DG Connect van de Europese Commissie langs voor een speech over “Europe and Freedom of Speech in the Digital age”.

De dag wordt afgesloten met een netwerk drink waar u tevens de mogelijkheid heeft de verschillende tentoonstellingen (bv. Cartoons for peace) te bekijken.

Registeren kan hier.
Meer informatie: www.differenceday.com
Twitter account: https://twitter.com/differenceday16
Facebook Account: https://www.facebook.com/differencedaybxl/
Facebook event: https://www.facebook.com/events/1224594014267143/
Youtube account: https://www.youtube.com/channel/UClM2MMCVaD3NNTGHxFM8Zuw
Instagram account: https://www.instagram.com/differenceday/

 

Difference Day is een feest voor de persvrijheid en de vrijheid van meningsuiting

30 april 2018

30 april 2018


Op 3 mei, de World Press Frreedom Day, vindt na een geslaagde editie vorig jaar, de vierde editie plaats van Difference Day in het Brussels Centrum voor Schone Kunsten Bozar.

Difference Day wordt georganiseerd door de Vrije Universiteit Brussel, Université Libre de Bruxelles, Erasmushogeschool Brussel, Bozar en Evens Foundation en honoreert mensen, instellingen en organisaties die het verschil maken in het uitdragen van vrijheid van meningsuiting, zonder deze evenwel te verabsoluteren.De vierde editie van Difference Day staat in het teken van Voices of Resistance.  Het is dit jaar namelijk 50 jaar geleden dat  in mei de bevolking in verschillende landen zich begon te verzetten tegen ’the establishment’. Ook toen wer de BOZAR bezet door studenten om van zich te laten horen.
Op het programma staan een heleboel interessante debatten:

  • Silence of critical voices: killing me softly? (organised by Unesco & European Commission)
  • Resisting commercial correctness in the news room (organised by Association of European Journalists)
  • Voices of Resistance: the information heroes around the globe (organised by European Endowment for Democracy & Unesco)
  • Stop, look and listen: how can we make vocies of resistance heard? (organised by Events foundation)

Nadien kan u deel uitmaken van een speciale editie van “Live Magazine” waarbij auteurs, fotografen, journalisten live een aantal story’s zullen performen waarna nog een prijsuitreiking volgt.

Registeren kan hier.
Meer informatie: www.differenceday.com
Twitter account: https://twitter.com/differenceday16
Facebook Account: https://www.facebook.com/differencedaybxl/
You tube account: https://www.youtube.com/channel/UClM2MMCVaD3NNTGHxFM8Zuw
Instagram account: https://www.instagram.com/differenceday/

Difference Day is een feest voor de persvrijheid en de vrijheid van meningsuiting

5 april 2017

 
Op 3 mei, de World Press Frreedom Day, vindt na een geslaagde editie vorig jaar, de derde editie plaats van Difference Day in het Brussels Centrum voor Schone Kunsten Bozar.

Difference Day wordt georganiseerd door de Vrije Universiteit Brussel, Université Libre de Bruxelles, Erasmushogeschool Brussel, Bozar, Evens Foundation en Imec en honoreert mensen, instellingen en organisaties die het verschil maken in het uitdragen van vrijheid van meningsuiting, zonder deze evenwel te verabsoluteren.De derde editie van Difference Day staat in het teken van Fake News. Op het programma staan een heleboel interessante debatten over dit thema:

  • Is quality journalism an answer? (organised by Unesco & European Commission)
  • Can laws stop Fake News (organised by Bozar, European Endowment for Democracy & 11.11.11.)
  • What is the responsibility of the technology companies towards Fake News (organised by Association of European Journalists)
  • Media Literacy and the public’s responsibility to Fake News (organised by ENPA)

Nadien kan u deel uitmaken van een speciale editie van “Live Magazine” waarbij auteurs, fotografen, journalisten live een aantal story’s zullen performen waarna nog een prijsuitreiking volgt.
Registeren kan hier.
Meer informatie: www.differenceday.com
Twitter account: https://twitter.com/differenceday16
Facebook Account: https://www.facebook.com/differencedaybxl/
Facebook event: https://www.facebook.com/events/1224594014267143/
You tube account: https://www.youtube.com/channel/UClM2MMCVaD3NNTGHxFM8Zuw
Instagram account: https://www.instagram.com/differenceday/

Persvrijheid versus recht op privacy in kader van het portretrecht

27 februari 2012

Door Sandrien MAMPAEY, Legal & Administration Manager van Vlaamse Nieuwsmedia
Het portretrecht van de geportretteerde beperkt het auteursrecht van de auteur gezien de auteurswet bepaalt dat de auteur of de eigenaar van een portret niet het recht heeft het werk te reproduceren of aan het publiek mee te delen zonder toestemming van de geportretteerde (art. 10 A.W.)
Door de rechtspraak werden wel een aantal uitzonderingen op deze absolute toestemmingsvereiste geschapen in functie van de vrijheid van meningsuiting en het recht op informatie van het publiek. Vooral van publieke personen wordt aangenomen dat zij zich niet kunnen verzetten tegen de reproductie of publieke mededeling van hun afbeelding in het kader van de actualiteitsverslaggeving. Dit is telkens weer een moeilijke evenwichtsoefening tussen de persvrijheid enerzijds en het recht op privacy anderzijds. Welke grondrecht voorgaat, hangt af van het concrete geval.
Een mijlpaalarrest in deze materie is het arrest van het Hof van Justitie van 24 juni 2004 (Von Hannover I). Volgens het Hof is het bij de belangenafweging tussen de persvrijheid en het recht op privacy van doorslaggevend belang of het gaat om een foto die bijdraagt aan een publiek debat. Wordt de inbreuk op de privacy van de betrokkene gerechtvaardigd door overwegingen van publiek belang of niet? Het Hof oordeelde toen dat de foto’s gepubliceerd in de entertainmentpers een inbreuk op de privacy van Prinses Caroline van Monaco vormden omdat ze geen bijdrage leverden aan het publiek debat. Iemand die geen officiële functie uitoefent, geniet immers evenveel privacy als de gewone burger en hoeft bijgevolg geen privé foto’s te dulden in de pers.
Het Hof heeft recent op 7 februari 2012 een nieuw arrest geveld  (Von Hannover II) waarin het haar eerdere arrest uit 2004 verder uitwerkt. Criteria die relevant kunnen zijn voor de belangenafweging zijn de volgende: (i) levert de uiting een bijdrage aan een publiek debat, (ii) de bekendheid van de persoon en het onderwerp van de publicatie, (iii) het gedrag in het verleden van de persoon waarover wordt bericht, (iv) de inhoud, de vorm en de gevolgen van de publicatie en (v) de omstandigheden waaronder de foto’s worden genomen.
Belangrijk aan dit arrest is dat het Hof benadrukt hierbij dat het niet voldoen aan een of meerdere van de criteria niet meteen betekent dat een publicatie onrechtmatig is. Bovendien wordt een vrij ruime interpretatie gegeven van wat bijdraagt aan een publiek debat en is het al dan niet uitoefenen van officiële functies niet bepalend om te beslissen of de publicatie onrechtmatig is. Zo kan de Koninklijke familie gefotografeerd worden als onderdeel van een publiek debat, ook al zijn ze op vakantie. Ook al oefenen ze geen officiële functies (bv. Prinses Caroline) uit, het zijn bekende figuren en in die hoedanigheid moeten zij meer dulden dan de gewone burger. Een belangrijk arrest dus dat de entertainmentpers heel wat meer ademruimte geeft dan het eerdere arrest uit 2004.
Het volledige arrest vindt u hier.


© 2019 Vlaamse Nieuwsmedia

Intranet

U heeft een login nodig om de intranet te kunnen raadplegen.
Naar het intranet

Zoeken

Newsalerts

Schrijf je in op onze nieuwsalerts en blijf op de hoogte.